Nhân vật và sự kiện

19:58 20/11/2014

“The La lĩnh Bưởi chồi Phùng
Lụa vân Vạn Phúc nhiễu vùng mỗi bên"

Câu ca dao xưa chính là lời khẳng định cho thương hiệu lụa Hà Đông của làng Vạn Phúc suốt mấy thế kỷ qua. Thứ lụa được dệt bằng loại tơ tự nhiên cao cấp xưa kia chỉ dùng để may trang phục cho vua chúa, quan lại, nhà quyền quý… và ngày nay đang dần trở thành một mặt hàng được nhiều người yêu thích. Góp phần không nhỏ trong việc giữ gìn và phát triển ngành lụa của quê hương, ông Đỗ Quang Hùng là người đang cố gắng không ngừng trong việc đưa những sắc màu độc đáo lên lụa.

 thay phu thuy trong viec dua mau len lua

Ông Đỗ Quang Hùng bên khung dệt

Hành trình đưa màu lên lụa

Sinh ra và lớn lên trong cái nôi của làng lụa Vạn Phúc nên ngay từ nhỏ, ông Hùng đã được học nghề cuồng tơ, quay tơ, dệt lụa từ gia đình. Sau 20 năm phục vụ trong quân ngũ và làm công nhân viên chức nhà nước, ông lại quay trở về với nghề truyền thống của cha ông bằng việc tham gia sản xuất lụa tơ tằm cho HTX Dệt lụa Vạn Phúc. Năm 1992, được nhà nước cho phép các hộ gia đình, tư nhân được phép mở xưởng kinh doanh tơ lụa tự do, ông đã mạnh dạn đầu tư đặt 3 máy zatca từ Miền Nam về để dệt lụa với mong muốn vực dậy nghề cổ của cha ông, cải tiến kỹ thuật làm lụa truyền thống, đặc biệt là kỹ thuật dệt lụa đa sắc màu. Ông Hùng tâm sự: “Ngày còn bé, thấy mẹ và bà cứ căng lụa ra phơi ở trước sân, sắc màu óng ánh của những mảnh lụa đã lôi cuốn và đã ám ảnh tôi, tôi nghĩ tại sao những tấm lụa chỉ có một hoặc hai màu sắc mà không dệt nhiều màu. Và câu hỏi đó đã đi theo tôi suốt hàng chục năm trời thôi thúc tôi tìm ra cách mắc cửi lụa sa tanh đổi được màu”.

Sau nhiều năm nghiên cứu cách mắc cửi truyền thống của làng, người không phụ lụa, lụa không phụ người, nhờ sự cách tân sáng tạo trong việc pha màu tơ, ông Hùng đã mạnh dạn thử nghiệm và thu được hiệu ứng tốt. Thay vì mắc toàn bộ tơ dọc bằng màu đen, ông đã pha thêm tơ màu đỏ vào theo tỉ lệ mắc ba hàng tơ đen, một hàng tơ đỏ, quả nhiên tấm lụa đã đổi màu. Tơ tằm phải đưa được màu vào mới lung linh, bởi khả năng bắt ánh sáng và lên màu của tơ rất kỳ diệu. Nắm bắt được khả năng chuyển biến đó, những phối màu sáng tạo như: lam - đỏ, xanh - đen, trắng - xanh thủy, xanh - đỏ - vàng... đã đưa đến cho ông Hùng những tấm lụa đẹp lạ.

Từ những tấm lụa trơn, với màu trắng là chính, đến nay ông Hùng đã có thể dễ dàng điều chỉnh được màu sắc cho lụa theo ý muốn và đọc được những biến chuyển màu trên mỗi khung dệt. Mỗi năm, các loại mẫu lụa với với cách pha màu độc đáo khác nhau như 3 xanh - 1 đỏ; 3 đen - 1 đỏ… lại được ông Hùng đưa ra thị trường. Đến năm 2001, ông đã có thể đưa 17 màu vào khoang tơ dọc với mỗi khoang máy một màu và năm 2007 là 34 ô màu, làm cho tấm lụa thêm phần rực rỡ với nhiều tông màu chuyển đổi khác nhau. Những vân lụa vì thế trở nên lung linh và bắt sáng hơn rất nhiều.

Luôn là người thợ dệt màu cần mẫn

Cho đến nay, ông Hùng vẫn luôn tự hào rằng lụa do ông làm ra là loại lụa được làm từ 100% tơ tằm cao cấp nên rất sáng, bóng và khi mặc lên người thì thoáng, mát và vô cùng thoải mái. Với sự cách tân trong cách pha màu tơ, ông đã cho ra đời hàng loạt những mẫu lụa như Lụa hoa mai đỏ - đen; Lụa hoa dòng thổ cẩm với nhiều sắc màu độc đáo; Lụa với hoa văn rồng nghìn năm đa sắc màu; Lụa hoa đuôi công; Lụa chấm bi, chấm vuông nhiều màu sắc, Lụa hoa văn trống đồng cổ… Làm ra được những tấm lụa kỳ công này không phải dễ. Ông Hùng cho biết, những người thợ trong xưởng của ông phải có ít nhất 4 năm kinh nghiệm trong nghề và tay nghề phải thật vững mới dệt được những mẫu lụa khó, trong đó khâu xâu tơ là quan trọng nhất. Người thợ phải tỉ mỉ xâu tay từng sợi tơ một qua máy dệt, tấm lụa càng nhiều màu sắc thì càng có nhiều sợi tơ để xâu như tấm lụa hoa cúc với 17 ô chiều dọc và 15 ô chiều ngang thì phải xâu 1500 sợi tơ với các sắc màu khác nhau và người thợ phải nắm rõ được từng vị trí sợi tơ. Quá trình dệt cũng phức tạp không kém, do những sợi tơ rất mảnh và dễ đứt nên mặc dù dệt bằng máy nhưng vẫn phải đứng canh khung để phòng trường hợp tơ đứt thì phải nối và xâu lại. Chính vì kỳ công như vậy nên một ngày, với mỗi máy dệt, ông Hùng chỉ sản xuất được 3 - 5m lụa.

thay phu thuy trong viec dua mau len lua 1

Ông Hùng khoe những mẫu lụa pha màu ông tâm đắc 

Với sự cách tân sáng tạo không mệt mỏi trong việc pha màu lụa, ông Đỗ Quang Hùng chính là một kho báu quý giá của công nghệ pha màu lụa Việt Nam, góp phần cải tiến mẫu mã và nâng cao chất lượng cho mặt hàng lụa Việt. Sản phẩm Lụa sa tanh đa màu “1000 năm Thăng Long Hà Nội” của ông đã đạt giải ba trong Hội thi hàng thủ công mỹ nghệ toàn quốc lần thứ 7, năm 2010. Tác phẩm Lụa tơ tằm dọc đa màu hoa văn“trống đồng cổ” của ông được Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tặng bằng khen năm 2011.

thay phu thuy trong viec dua mau len lua 2 2

Gian trưng bày giới thiệu các quy trình sản xuất và sản phẩm lụa tơ tằm Vạn Phúc

Và người thợ dệt màu chăm chỉ ấy vẫn đang miệt mài từng ngày để có thể kết hợp nhiều loại màu hơn nữa làm phong phú thêm lụa tơ tằm Vạn Phúc. Với ông, đó là niềm đam mê và tình yêu bất tận, cũng là trách nhiệm của người con làng lụa.

Trang Nguyên (thethaovietnam.vn)

Để lại một bình luận

Thông tin phản hồi (0)

Bài mới cùng mục

Thông tin tòa soạn Báo điện tử Thể thao Việt Nam
- Trụ sở: P601, CT4 chung cư Booyoungvina, Mỗ Lao, Hà Đông
- Điện thoại: 024.3823.0039. Hotline: 0912391270
- Email:toasoan@thethaovietnam.vn

ttvn

Cơ quan Chủ quản

- Báo Thể thao Việt Nam, 5 Trịnh Hoài Đức, Đống Đa, Hà Nội
- Quyền Tổng Biên Tập: Lê Thanh Tùng; Chủ biên: Phạm Tuấn
- Giấy phép báo chí: 359/GP - BTTTT, cấp ngày 04/09/2013

Top