Di sản

16:17 13/01/2015

Le phuc dung hat cua dinh

Một di cảo vô giá của tổ tiên còn lại từ ngàn xưa văn hiến đã chính thức được chuyển giao thế hệ.

Sự hồi sinh của nghệ thuật Ca trù trong khoảng vài năm trở đây ít nhiều ghi dấu ấn của các CLB Ca trù. Hoạt động của các CLB Ca trù dần dà đã đem đến cho nghệ thuật Ca trù hơi thở mới. Lễ phục dựng trình thức Hát Cửa đình người Việt của CLB Ca trù Hải Phòng là kết quả của những nỗ lực của các thành viên trong CLB cùng nghệ nhân Nguyễn Phú Đẹ trong suốt thời gian qua nhằm lưu giữ, phục dựng và phát triển di sản của dân tộc và nhân loại.

Le phuc dung hat cua dinh d

Nghệ nhân Nguyễn Phú Đẹ

Trải bao thăng trầm lịch sử, sinh hoạt Hát Cửa đình vẫn tồn tại cùng dòng chảy thời gian. Chỉ đến khoảng thập kỷ 50 của thế kỷ XX, do nhiều nguyên nhân khác nhau, cùng với hình thức ca quán Cô đầu, hình thức Hát Cửa đình đã chấm dứt đời sống sinh hoạt của mình. Đây được xem như thời kỳ đen tối của thể loại. Do cái nhìn khắc nghiệt trong xã hội, các đào kép, người thì chuyển sang nghề khác, người thì giấu nhẹm tung tích, bỏ hẳn nghiệp tổ nghìn đời. Khoảng 20 năm trở lại đây, trong thời kỳ phục hồi các giá trị di sản, chúng ta đã dần làm sống dậy từng phần kho tàng nghệ thuật vô giá đó. Xã hội cũng đã có cái nhìn khác với Ca trù, đặc biệt sau khi loại hình nghệ thuật truyền thống này được vinh danh Di sản thế giới cần được bảo vệ khẩn cấp.

Giữa tháng 9/2014, CLB Ca trù Hải Phòng đã tổ chức một chương trình điền dã dài kỳ về với nghệ nhân Nguyễn Phú Đẹ, được xem là kép đàn duy nhất từng thực hành Hát Cửa đình vùng Hải Dương thời xưa. Nay đã 91 tuổi, Nguyễn Phú Đẹ là một trong số những nghệ nhân lão thành còn lại hôm nay. Bố ông nguyên là quản giáp hàng tổng, mẹ ông vốn là một đào ngự - từng vào kinh thành Huế hát chúc thọ vua Nguyễn.

Dự án được thực hiện hoàn toàn do tình yêu tự thân của CLB Ca trù Hải Phòng với di sản cha ông. Trong khoảng hai tháng ròng, cứ mỗi tuần từ 1-2 buổi, các đào kép lại dắt díu nhau về nhà nghệ nhân để học lại toàn bộ trình thức Hát Cửa đình. Mọi thể cách, ngón nghề ca - múa- nhạc cổ xưa được truyền dạy trực tiếp. Đến ngày 14/11/2014, CLB đã long trọng tổ chức lễ báo cáo tại nhà nghệ nhân để ông kiểm định chất lượng.

Le phuc dung hat cua dinh g

Hát cửa đình là một trong những hình thức điễn xướng chính thống và lớn nhất của Ca trù

Hát cửa đình là hình thức sinh hoạt Ca trù phục vụ cho nghi thức tế lễ thần thánh ở các đền hay đình làng. Đây là một trong những hình thức điễn xướng chính thống và lớn nhất của Ca trù. Từ không gian Hát cửa đình, đến cuối thế kỷ 19 mới phát triển ra ca quán.

Trong quá khứ, nghệ thuật Ca trù được xem như thể loại nhạc chuyên nghiệp đầu tiên của người Việt. Theo dòng sử liệu, từ 1000 năm trước, đã hình thành giới đào kép sinh hoạt trong một tổ chức nghề nghiệp gọi là giáo phường. Người đứng đầu là quản giáp- một chức sắc được nhà nước phong kiến ghi nhận, có nhiệm vụ coi sóc công việc làm ăn của các đào kép trong giáo phường. Cho đến khoảng trước thế kỷ 19, từ các tỉnh miền Bắc đổ vào đến Nghệ An, Hà Tĩnh, cứ trung bình mỗi huyện lại có từ một đến 2 làng Ca trù quần tụ sinh sống. Các giáo phường có nhiệm vụ thực hành phần nhạc lễ nơi đình làng Việt. Chính vì thế, Ca trù còn có tên gọi khác là Hát Cửa đình - một hình thức sinh hoạt được xem như cổ điển nhất của thể loại.

Trang Nguyên (Thể thao Việt Nam)

Để lại một bình luận

Thông tin phản hồi (0)

Bài mới cùng mục

Thông tin tòa soạn Báo điện tử Thể thao Việt Nam
- Trụ sở: P601, CT4 chung cư Booyoungvina, Mỗ Lao, Hà Đông
- Điện thoại: 024.3823.0039. Hotline: 0912391270
- Email:toasoan@thethaovietnam.vn

ttvn

Cơ quan Chủ quản

- Báo Thể thao Việt Nam, 5 Trịnh Hoài Đức, Đống Đa, Hà Nội
- Quyền Tổng Biên Tập: Lê Thanh Tùng; Chủ biên: Phạm Tuấn
- Giấy phép báo chí: 359/GP - BTTTT, cấp ngày 04/09/2013

Top